شب هنگام خواب
مفاهیم:
ترتیب زمانی کارها، بازنگری کارهایی که در طول روز انجام دادهایم.
مهارتها:
پوشیدن لباس خواب، بوسیدن پدر و مادر، مسواک زدن، محاسبه اعمال، دعا کردن قبل از خواب
نگرشها:
1- بعد از حل هر مسئله صحت پاسخ خود را مرور میکنیم.
2- به نکاتی که از هر مسئله یاد گرفتهایم، توجه میکنیم.
3- مسائل روزمره اطراف خود را به زبان ریاضی ترجمه میکنیم.
تأثیرات بر ساختار شناختی:
1- فرهنگ نوشتن برای فراموش نکردن
2- شهود حق در برابر باطل
3- حسابرسی نفس
تم شناختی:
محاسبۀ اعمال: در مورد اینکه هر شب قبل از خواب اعمال خود را محاسبه کنیم، نکاتی را که میدانید به دانشآموزان تذکر دهید. از آنها بخواهید کارهای خوبی را که در یک روز انجام دادهاند بنویسند و به معلم تحویل دهند.
ارتباط با صفحات بخش:
1- برای تعداد افرادی که در تصویر دیده میشوند یک جمع چندتایی بنویسید.
2- برای تعداد مربعهایی که روی پتوی دانشآموز در حال خوابیدن دیده میشود، یک جمع چندتایی بنویسید.
3- کارهای خوبی را که در روز گذشته انجام دادهاید، مرور کنید.
4- کارهای خوبی که دیگران در کلاس شما انجام دادهاند، مرور کنید.
5- برای هر یک از عکسهای دیگر تصویر یک داستان بگویید.
6- به جز هنگام خواب چه وقتهایی برای مرور کردن اعمال خوبی که انجام دادهاید، مناسب هستند؟
صفحه 156 کتاب درسی
بشمار و بنویس:
جاهای خالی را پر کن.
8 تا 8 تا بشمار و رنگ کردن را ادامه بده.
توصیه به معلم: با توجّه به اینکه جمع کردن عددها برای پیدا کردن عددهای بعدی الگو مورد نظر نیست، دانش آموزان باید الگو را به کمک جدول و پس از رنگ کردن کامل کنند.
توصیه به والدین: از فرزند خود بخواهید در مورد الگوهایی توضیح دهد که در شکلها و جدول اعداد میبیند.
اهداف
1- شمارش ۸تا ۸تا به کمک شکل
2- کامل کردن الگوی عددی شمارش ۸تا ۸تا با استفاده از جدول اعداد
3- کشف الگو روی جدول اعداد ۱ تا ۱۰۰ که ۸تا ۸تا رنگ شده است.
روش تدریس
* با استفاده از اشیاء ملموس و دسته بندی کردن به دستههای ۸تایی شمارش ۸تا ۸تا را با دانش آموزان تمرین کنید.
* تعداد افرادی که در تصویر صفحهٔ آغازین دیده میشوند را ۸تا ۸تا بشمارید. آیا باقیمانده میآورد؟
* دانشآموزان برای انجام فعالیت این صفحه ابتدا به کمک شکل ۸تا ۸تا شمردن را شروع کنند. سپس توجه آنها را به نحوهٔ رسم چوبخطها که به سه رنگ است و پشت سرهم انجام شده، جلب کنید. پس از اینکه دانشآموزان چوبخطها را شمردند و عددها را به دست آوردند در صورتی که کلاس آمادگی داشت، رسم چوبخط مرحلهٔ چهارم را از دانشآموزان بخواهید. در ادامه رنگ کردن جدول اعداد را به صورت ۸تا ۸تا انجام دهند و به کمک آن الگوی زیر جدول را کامل کنند.
توصیههای آموزشی
1- رسم چوبخطها به صورت پشت سرهم که در این صفحه مطرح شده است آموزش بسیار خوبی برای پیداکردن عددهای بعدی است. شمردن همزمان ۸ چوبخط و درست کردن دستهٔ ۵تایی کار سادهای برای دانشآموزان در این سن نیست اما اگر قادر به انجام آن باشند نشان از سطح بالای توانایی ریاضی آنها دارد.
2- پیدا کردن الگوی رنگ کردن اعداد در جدول جالب و مفید خواهد بود، لذا توجه دانشآموزان را به ترتیب رنگ شدن خانههای جدول جلب کنید.
صفحه 157 کتاب درسی
بشمار و بنویس:
جاهای خالی را با عدد مناسب پر کن.
بازی را با توجّه به توضیحات آن انجام بده.
توصیه به معلم: هدف اصلی این صفحه، دنبال کردن دستورالعمل و همچنین شمردن رو به جلو و عقب 5 تایی با شروعهای متفاوت است.
توصیه به والدین: بازی بالا را می توانید با شروع از عددهای مختلف با فرزند خود تمرین کنید.
اهداف
1- توانایی دنبال کردن یک دستورالعمل
2- توانایی شمردن رو به جلو و رو به عقب ۵تایی با شروعهای متفاوت
3- تمرین ذهنی شمارش ۵تا ۵تا
روش تدریس
* از دانشآموزان بخواهید با استفاده از جدا کردن مهرهها به دستههای پنج تایی، شمارش ۵تا ۵تا را تمرین کنند تا همه بتوانند به صورت ذهنی و بدون بهره هم کار را انجام دهند.
* تعداد افرادی که در تصویر آغازین بخش دیده میشوند را به صورت ۵تا ۵تا بشمارید. آیا باقیمانده دارد؟
* از دانشآموزان بخواهید با دنبال کردن دستورالعمل فعالیت را انجام دهند. پیش از انجام بازی تمرین روی محور و کامل کردن الگوی عددی برای یادآوری شمارش ۵تا ۵تا است. در هنگام انجام بازی میتوان فعالیت را به صورت ۲نفره انجام داد. یک دانشآموز دستورالعمل را بخواند و دانشآموزان دیگر آن را انجام دهند. سپس جای دونفر عوض شود.
توصیههای آموزشی
1- از دانش آموزان بخواهید این بازی را در منزل با اولیاء خود انجام دهند و از عددهای بالاتر از ۵ نیز استفاده کنند.
2- برای تعمیق مطلب میتوانید نوع دستورالعملها را تغییر داده و از دانشآموزان بخواهید با شروعهای متفاوت دستورالعمل جدید را پیاده سازی کنند. دانشآموزان نیز میتوانند دستورالعملهایی را پیشنهاد بدهند.
3- در این صفحه دانشآموزان شمارش ذهنی 5 تا 5 تا را تمرین میکنند. در صورت لزوم و اگر دانشآموزان در این زمینه ضعف دارند از شکل یا محور برای یادآوری کمک بگیرید.
صفحه 158 کتاب درسی
بشمار و بنویس:
جاهای خالی را با عدد مناسب پر کن.
عددهایی را که به حروف نوشته شده است، به عدد بنویس.
توصیه به معلم: هدف این صفحه، تمرین جمع و تفریقهای مضربهای 10 و یک عدد یک رقمی است. همچنین نوشتن عددهای دو رقمی به حروف از اینجا شروع میشود.
توصیه به والدین: فرزند شما برای جمع و تفریق میتواند با روشی که در این کتاب یاد گرفته است از انگشتان دست خود استفاده کند تا به مهارت دست یابد. توجّه او را به عددهای پایین صفحه جلب کنید که به حروف نوشته شده است.
اهداف
1- جمع و تفریق مضارب عدد ١٠ با یک عدد یک رقمی
2- توانایی تشخیص و تصمیم گیری و انتخاب ترتیب جمع کردن اعداد برای ساختن دستههای دهتایی
3- نوشتن عددهای دورقمی به حروف
روش تدریس
* دستههای ده تایی و یکی را به کلاس ببرید و جمع دستههای دهتایی و یکی را با دانش آموزان تمرین کنید. برای مثال یک دستهٔ ده تایی و 3 یک میشود 13، 2 دستهٔ دهتایی و 5 یکی میشود 25.
* تعداد افرادی که در هر قسمت تصویر دیده میشوند را بنویسید و انجام یک جمع ۴تایی تعداد کل افراد تصویر آغازین بخش را به دست آورید. همچنین میتوانید با کمک تصاویر داستان (مسئلههای ساده) طرح کنید و دانشآموزان با نوشتن جمعهای چندتایی پاسخ مسائل را بدهند.
* با توجه به اینکه دانشآموزان باید مضارب 10 را با یکیها جمع کنند از دانشآموزان بخواهید تا حد امکان دستهٔ ده تایی درست کنند (5 5 10) و همچنین توضیح دهید که میتوانند در یک ردیف جمع عددها را جابهجا کنند و انتخابهای مختلفی داشته باشند. در پایان نوشتن عدد به حروف را به کمک نوشتههای پایین صفحه تمرین کنید.
توصیههای آموزشی
1- برای جمع و تفریق یکیهای باقیمانده میتوانند از انگشتان دست استفاده کنند.
2- دانشآموزان ابتدا مضارب 10 را جمع و سپس حاصل را با یکیهای باقی مانده جمع کنند. یکیهای باقیمانده یا زیر 5 هستند یا بیشتر از ۵. عددهای بیشتر از 5 را پیش از این به صورت ۵ و یک عدد دیده و یادگرفته اند. برای مثال میدانند ۸ همان 5 و 3 است یا برعکس 5 و 3 همان 8 است.
3- نوشتن به حروف اعداد داده شده از اهداف این صفحه است. لذا معلم فعالیتهایی را طراحی کند که دانشآموزان به نوشتن اعداد به حروف اقدام کنند.
4- عددهای پایین صفحه به صورت حروفی نیز نوشته شده است. از دانشآموزان بخواهید که به حروف نوشته شده توجه کنند. از ابتدای کتاب تا صفحهٔ 100 را به همین ترتیب مرور کنید. در کلاس فارسی نیز در مورد نحوهٔ نوشتن عددها یا واژههای دیگری که در کلاس ریاضی مطرح میشود مثل جمع و تفریق تمرین کنید تا دانشآموزان املای این کلمات را یاد بگیرند.
صفحه 159 کتاب درسی
با ابزار کار کن:
دستورالعملهای زیر را دنبال کن تا شکل، رسم شود.
جواب جمع و تفریق را بنویس؛ مقایسه کن و علامت مناسب را انتخاب کن.
توصیه به معلم: هدف این صفحه علاوه بر استفاده از ابزار، دنبال کردن دستورالعمل (الگوریتم) نیز هست.
توصیه به والدین: تمرینهای پایین صفحه برای یادآوری جمع و تفریق بدون شکل و به صورت ذهنی است.
اهداف
1- توانایی کار با ابزار خط کش با مهارت کامل
2- درک و دنبال کردن یک دستورالعمل
3- تمرین مقایسه عبارتهای عددی داده شده پس از پیدا کردن حاصل عبارت
روش تدریس
* به دانشآموزان دو عبارت جمع بدهید و از آنها بخواهید که این دو عبارت را با دسته بندی کردن ۱۰ تایی چینهها محاسبه و سپس مقایسه کنند. همچنین عددهای ترتیبی را با شروع از عددی که اعلام میکنید، تمرین کنند. برای مثال از ۸۰ بشمارند و یکی یکی بگویند.
* از دانشآموزان بخواهید با توجه به تصاویر صفحهٔ آغازین بخش کارهای خوبی که در روز قبل انجام دادهاند را نام ببرند و بشمارند. سپس هر دانشآموز با نفر کنار خود مجموع کارهای خوب خود را جمع کنند و حاصل را با یک گروه دیگر مقایسه کنند.
* حال از دانشآموزان بخواهید در یک فعالیت دونفره قسمت بالای صفحه را انجام دهند. یک دانشآموز دستورالعمل را بخواند و نفر دیگر انجام دهد. سپس جای این دو نفر عوض شود.
در پایان از دانشآموزان بخواهید به کمک همهٔ روشهایی که تاکنون یاد گرفتهاند، ابتدا حاصل عبارتها را به دست آورند و سپس علامت مناسب مقایسه را انتخاب کنند.
توصیههای آموزشی
1- در صورتیکه دانشآموزان شکل ستاره را به دست نیاوردند، علت را در عدم درک دستورالعمل و اجرای صحیح آن جویا شوید. توجه داشته باشید که رسم شکل ستاره به تنهایی نیز مشخص نمیکند که آیا دستورالعمل را درک و دنبال کردهاند یا نه، لذا توصیه میشود 3 مرحلهٔ دستورالعمل با دانشآموزان بررسی و تنظیم شود.
2- در قسمت پایین صفحه به استدلالهای دانش آموزان در خصوص مقایسهٔ دو عدد توجه کنید. آنها برای مثال باید توضیح دهند که چرا ۱۸ از ۱۷ بیشتر است و یا ۳۰ از ۲۵ بیشتر است. با توجه به این که مقایسهٔ دو عدد دورقمی در کلاس دوم آموزش داده میشود، در کلاس اول دانش آموزان میتوانند با رسم شکل یا توضیح با دستههای ده تایی و یا استفاده از جدول ۱ تا ۱۰۰ مقایسه را انجام داده و توجیه کنند.
صفحه 160 کتاب درسی
با ابزار کار کن:
به کمک شکل، مقایسه کن و علامت مناسب (< = >) بگذار.
عددهای مثل هم را با خط کش به هم وصل کن.
توصیه به معلم: هدف این صفحه آشنایی دانشآموز با ماشین حساب و عددهای انگلیسی روی صفحهی کلید و صفحهی نمایش است.
توصیه به والدین: عددهای مختلف یک رقمی را روی ماشین حساب به فرزند خود نشان دهید تا با این نمادها آشنا شود.
اهداف
1- مقایسه کردن اعداد دورقمی با دهگان برابر با کمک شکل
2- آشنایی با ماشین حساب و نمادهای عددی روی صفحه کلید و صفحه نمایش
3- حل مسئله به کمک شکل یا ماشین حساب
روش تدریس
* با دستههای ده تایی و یکی عددهای دورقمی با دستههای ۱۰ تایی مساوی بسازید و از دانشآموزان بخواهید آنها را با هم مقایسه کنند. به نحوهٔ استدلال آنها توجه کنید. آیا کسی متوجه میشود که میتوان دستههای دهتایی مساوی را کنار گذاشت و فقط یکیها را مقایسه کرد؟
* با توجه به تصویر صفحهٔ آغازین، کلاس را به دو دستهٔ مساوی تقسیم کنید. هر دسته کارهای خوبی را که در روز گذشته انجام دادهاند، نام ببرند و شما با رسم چوبخط تعداد آنها را سرشماری کنید. سپس در پایان دو عدد به دست آمده از هر دو گروه را با هم مقایسه کنید.
* ابتدا در یک ردیف از ۱ تا ۱۰ عدد را به صورت فارسی بنویسید. سپس در ردیف دیگر عددهای انگلیسی را به همان ترتیب بنویسید که عددهای یکسان در یک ردیف قرار گیرند. سپس عددها را به صورت عدد انگلیسی که در صفحه نمایش قرار میگیرد، بنویسید تا دانشآموزان همزمان با شما عددها را بخوانند، سپس از آنها بخواهید فعالیت صفحه ۱۶۰ را انجام دهند. در قسمت بالای صفحه مقایسهٔ عددها را به کمک شکل انجام دهند و پس از وصل کردن عددهای مساوی با خط کش در صورتی که ماشین حساب در اختیار دارند، مسئله را با ماشین حساب حل کنند در غیر این صورت از شکل استفاده کنند.
توصیههای آموزشی
1- دانشآموزان با مقایسه اعداد به شکلهای مختلف آشنا شدهاند، فعالیت مقایسه اعداد در این صفحه میتواند در تعمیق یادگیری این مفهوم کمک کند. در این مقایسه با توجه به مساوی بودن دستههای مساوی، کنار گذاشتن آنها از هر دو طرف و مقایسهٔ یکیها کفایت میکند.
2- از دانش آموزان بخواهید در منزل با کمک خانواده عددهای مختلف یک رقمی را روی ماشین حساب بزنند و نمایش آن را روی صفحهٔ نمایش ماشین حساب ملاحظه کنند.
3- دانش آموزان میتوانند مسئله داده شده را به هر روشی که تاکنون آموختهاند، حل کنند. بنابراین آنها را محدود نکنید. در صورتی که ماشین حساب در اختیار دارند استفاده از ماشین حساب را هم میتوانید توصیه کنید.
4- سعی کنید دانشآموزان را به گونهای هدایت کنید که روی صورت مسئله متمرکز شوند. در صورتی که بتوانند مسئله را به زبان خود بازگو کنند، میتوان متوجه شد که به درک صورت مسئله دست یافتهاند و بعد از آن میتوان حل مسئله را مطالبه کرد.
صفحه 161 کتاب درسی
بشمار و بنویس:
جاهای خالی را پر کن.
مسئلهها را با هر روشی که میخواهی حل کن.
توصیه به معلم: دانشآموزان بدون رسم شکل یا استفاده از چیزها و به کمک ماشین حساب میتوانند عدد بعدی الگوها را بنویسند؛ لذا کار با ماشین حساب را آموزش دهید
توصیه به والدین: در صورتی که ماشین حساب در اختیار دارید، میتوانید برای پیداکردن عدد بعدی از ماشین حساب استفاده کنید.
اهداف
1- شمارش رو به جلو ۹تا ۹تا با استفاده از شکل
2- توانایی حل مسئله با توجه به الگوی شمارش ۹تایی
روش تدریس
* با استفاده از اشیاء ملموس، دستههای ۹تایی بسازید و شمارش ۹تا ۹تا را با استفاده از این اشیاء و دستهها تمرین کنید.
* با توجه به تصویر صفحهٔ آغازین تعداد مثلثهای روی نقش پتو را بشمارید و به دستههای ۹تایی تقسیم کنید. آیا چیزی باقی میماند؟
* در انجام فعالیت این صفحه از دانشآموزان بخواهید در هر سه مورد شکل بعدی را رسم کنند و سپس با شمارش شکلها، الگوی عددی را کامل کنند. در این کار رنگ کردن خانههای شطرنجی و به وجود آمدن دستههای ۱۰ تایی اهمیت زیادی دارد. سپس از آنها بخواهید با توجه به الگوهای عددی که به دست آوردهاند، مسئلهها را حل کنند.
توصیههای آموزشی
1- از اینجا از دانش آموزان بخواهید اگر ماشین حساب دارند بعد از حل با ماشین حساب درستی یا نادرستی جواب مسئلهها را آزمایش کنند. همچنین شمارش ۹تا ۹تا را میتوانند با ماشین حساب محاسبه کنند.
2- دانشآموزان میتوانند عدد بعدی الگوی شمارش ۹تا ۹تا را با اشیاء ملموس یا ماشین حساب پیدا کنند. اما فعلاً هدف شمارش ذهنی یا محاسبهٔ عدد بعدی در شمارش با استفاده از جمع، مورد نظر نیست.
3- میتوانید از دانش آموزان بخواهید مسئلههای مربوط به الگوی ۹تایی را طراحی و حل کنند.
4- در نوع سوم شمارش به کمک رنگ کردن خانههای شطرنجی توجه دانشآموزان را به نحوهٔ درست شدن دستههای ده تایی و خواندن عدد در پایان رنگ کردن جلب کنید.
